Μανώλης Παπουτσάκης: Η μαγειρική μου είναι «φιλοσοφημένη»!

Είναι ο  Χανιώτης μάγειρας που αφού πρώτα έγινε φιλόλογος, στη συνέχεια πέρασε στη φιλοσοφική για να «φιλοσοφίσει» τελικά πως θέλει να ασχοληθεί με την κουζίνα και τα γευστικά μυστικά της. Ο Μανώλης Παπουτσάκης, ο οποίος  έγινε τους τελευταίους μήνες ευρύτερα γνωστός, μέσα από την συμμετοχή του στο απόλυτα επιτυχημένο masterchefjunior, κατάγεται από την Κρήτη και δηλώνει βαθιά «Κισσαμίτης»  όχι όμως και τοπικιστής. Στη συνέντευξη που είχαμε την ευκαιρία να κάνουμε μαζί του, μιλήσαμε πραγματικά για πολλά θέματα και αντιληφθήκαμε  πως όντως είναι ένας ξεχωριστός επαγγελματίας και άνθρωπος, που «κουβαλάει» την Κρήτη, όπου κι αν βρίσκεται. Καταλάβαμε και κάτι ακόμη: ότι θα ήθελε να βρίσκεται περισσότερο στο νησί. Η «ιδέα» αυτή, μάλλον «ζυμώνεται» έντονα στο μυαλό του…  

«O άνθρωπος είναι φτιαγμένος για να κάνει πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Η εποχή που «κάτι σπούδασα και αναγκαστικά με αυτό θα ασχοληθώ» έχει παρέλθει οριστικά νομίζω»

Από την Κισσαμο στο Ρέθυμνο, από εκεί στη Σκωτία,  στη συνέχεια στ η Θεσσαλονίκη – που είναι και η βάση σας – και τώρα στα σπίτια όλων των Ελλήνων… Περίεργη και ενδιαφέρουσα η διαδρομή σας…

Τη ζωή σου μπορείς να την οργανώσεις με έναν τρόπο και σε έναν βαθμό κάνοντας συγκεκριμένες επιλογές. Όμως ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος για το αν τα σχέδιά σου θα προχωρήσουν με τον τρόπο που εσύ έχεις στο μυαλό σου. Η ίδια η πραγματικότητα διαμορφώνει τις συνθήκες και το περιβάλλον μέσα στο οποίο κινείσαι. Το να είσαι διαλλακτικός και να έχεις μια ικανότητα να προσαρμόζεσαι και να αλλάζεις είναι κάτι που εμένα με βοήθησε πολύ σε όλα μου τα βήματα μέχρι σήμερα. Ξεκίνησα με την προοπτική να γίνω φιλόλογος. Μου άρεσε πολύ και τα κατάφερα. Συνέχισα με την αρχαία φιλοσοφία που λάτρεψα και ταυτόχρονα προσπάθησα να βγάζω το ψωμί μου διδάσκοντας για χρόνια. Τα μαθήματα δεν φτάνανε. Η μαγειρική ήρθε σαν μια ανάγκη να κάνω το χόμπι δουλειά για να επιβιώσω. Όταν όμως κατάλαβα πόσο ενδιαφέρουσα πρακτική ενασχόληση είναι- ειδικά μετά το δικό μου θεωρητικό παρελθόν, τότε αποφάσισα ότι αυτή θα είναι η δουλειά  μου από εδώ και πέρα. Συνολικά όμως πιστεύω ότι ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος για να κάνει πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Η εποχή που «κάτι σπούδασα και αναγκαστικά με αυτό θα ασχοληθώ» έχει παρέλθει οριστικά νομίζω.

Έπρεπε να ολοκληρώσετε έναν μεγάλο ομολογουμένως κύκλο σημαντικών σπουδών για να επιλέξετε τελικά κάτι εντελώς διαφορετικό…;

Δεν έπρεπε! Έτυχε. Και οι σπουδές όπως σας είπα δεν σημαίνουν απαραίτητα επαγγελματική αποκατάσταση. Εμένα οι σπουδές και το περιβάλλον τους με χτίσανε ως άνθρωπο, χρωστάω πολλά σε αυτές. Η μαγειρική μου παρόλα αυτά πιστεύω πως είναι «φιλοσοφημένη». Δεν θα μαγείρευα το ίδιο χωρίς τη φιλοσοφία. Δεν με ενδιαφέρει μια μαγειρική με αποκλειστικό σκοπό να χορτάσει. Με ενδιαφέρει μια μαγειρική που κάνει το φαγητό εμπειρία, πυρήνα σκέψης, επικοινωνίας και προβληματισμού. Μια μαγειρική που μπλέκει με τον «λόγο» και τη βιωμένη πραγματικότητα, την ανάμνηση. Γι’ αυτό και ό,τι μαγειρεύω βασίζεται σε μια επεξηγημένη παράδοση με μια πιο σύγχρονη και θεωρητική ματιά.

Η εικόνα ίσως περιέχει: 1 άτομο, γένι και κοντινό πλάνο
Παίζαμε στην κουζίνα, διαβάζαμε στην κουζίνα, συζητούσαμε στην κουζίνα, κοιμόμασταν στο καναπεδάκι της κουζίνας και όλα αυτά ταυτόχρονα με τη μάχη που δινόταν με τις κατσαρόλες από τη γιαγιά μου, τη μάνα μου και τη θεία μου

Στο στρατό ουσιαστικά αντιλαμβάνεστε πως η μαγειρική, όχι απλά δεν είναι αγγαρεία, όπως για τους περισσότερους στρατεύσιμους,  αλλά τελικά η μεγάλη σας αγάπη…

Ήταν μια ιδανική και σπάνια συγκυρία. Ο αρχιμάγειρας του στρατοπέδου και φίλος μου πια, ο Μιχάλης ο Ντουσάκης, μου πρόσφερε καλή πρώτη ύλη, γνώσεις και ελευθερία να κάνω μια όχι στρατιωτική μαγειρική. Θα του το χρωστάω πάντα.

Αποτέλεσμα εικόνας για παπουτσάκης μάνος masterchef
Μέχρι να φύγω από το σπίτι ήξερα πολύ περισσότερα πράγματα για τη μαγειρική του τόπου μου απ’ ότι ένας μάγειρας που τελειώνει μια σχολή.

Τα… πάντα στο σπίτι μας γινόταν μέσα σε μια κουζίνα…

 

Μέχρι τότε ποια ήταν η σχέση σας με τη μαγειρική…;

Ήταν μια πολύ δυνατή σχέση. Μεγάλωσα με τη μαγειρική. Το χω ξαναπεί. Στο σπίτι μας, ένα σπίτι του χωριού, σχεδόν όλες οι δραστηριότητες ήταν μέσα στην ανοιχτή κουζίνα και γύρω από τη φωτιά. Παίζαμε στην κουζίνα, διαβάζαμε στην κουζίνα, συζητούσαμε στην κουζίνα, κοιμόμασταν στο καναπεδάκι της κουζίνας και όλα αυτά ταυτόχρονα με τη μάχη που δινόταν με τις κατσαρόλες από τη γιαγιά μου, τη μάνα μου και τη θεία μου. Μέχρι να φύγω από το σπίτι ήξερα πολύ περισσότερα πράγματα για τη μαγειρική του τόπου μου απ’ ότι ένας μάγειρας που τελειώνει μια σχολή. Και κυρίως ήξερα τι σημαίνει βαθιά νοστιμιά, καλή πρώτη ύλη,  προκοπή και λεπτή τεχνική. Και ενώ προοριζόμουν για τα γράμματα, είχαν ήδη διαμορφωθεί, χωρίς να το πολυκαταλαβαίνω, οι συνθήκες για να γίνω μάγειρας.

«Το Χαρούπι είναι παιδί μου. Ακόμα και αν δεν βρίσκεται στην Κρήτη, η καρδιά του χτυπά κρητικά»

Η Θεσσαλονίκη πάντως σας κέρδισε ωστόσο τα Χανιά είναι πάντα στην καρδιά σας και η Κρητική κουζίνα, βρήκε τη… θέση της στη Βόρεια Ελλάδα σ’ έναν χώρο που φέρει αποκλειστικά την υπογραφή σας. Μιλήστε μας λίγο γι’ αυτό…

Το «Χαρούπι» είναι παιδί μου. Ακόμα και αν δεν βρίσκεται στην Κρήτη, η καρδιά του χτυπά κρητικά. Το «Χαρούπι»  ήρθε ως μια συνολική προσπάθεια κάποιων ανθρώπων που βρέθηκαν για διαφορετικούς λόγους ο καθένας στη Θεσσαλονίκη και που ένιωθαν την ανάγκη να μεταφέρουν τις γεύσεις και τα αρώματα της Κρήτης στην συμπρωτεύουσα.

Ξέρετε, πολλές φορές για να κατανοήσεις το μέγεθος του θυσαυρού που σου προσφέρει ο τόπος σου πρέπει να φύγεις μακριά του. Να τον δεις αποστασιοποιημένα, σα μια μακρινή εικόνα με έναν όμως συνολικό και ξεχωριστό τρόπο. Η ματιά μου για την κρητική κουζίνα εδώ στα βόρεια είναι διαφορετική και μου επιτρέπει να κάνω μια δική μου προσωπική κουζίνα που όμως σε τίποτα δεν προδίδει τον παραδοσιακό της χαρακτήρα, τουλάχιστον στο κομμάτι της γεύσης. Είναι όμως μια κουζίνα σύχρονη αυτή του «Χαρουπιού» και γι’ αυτό αυτοί που γνωρίζουν από φαγητό ξεχωρίζουν το «Χαρούπι» ως μια ιδιαίτερη περίπτωση εστιατορίου.

Η εικόνα ίσως περιέχει: φαγητό
“Αυτοί που γνωρίζουν από φαγητό ξεχωρίζουν το «Χαρούπι» ως μια ιδιαίτερη περίπτωση εστιατορίου” μας είπε ο κ. Παπουτσάκης και η… εικόνα “μιλάει” από μόνη της!

Αρχικά είχα πάρα πολλές επιφυλάξεις για να «βγω» στην τηλεόραση…

 

Η τηλεόραση πως προέκυψε στη διαδρομή σας;

Η τηλεόραση μου προτάθηκε, καθώς οι άνθρωποι που κάνουν τηλεόραση με είχαν προσέξει σε κάποιες εκπομπές που πήγα να μαγειρέψω ως επισκέπτης. Κακά τα ψέματα. Υπάρχουν προϋποθέσεις για να σε ζητήσουν. Χρειάζεται να χεις την εικόνα κυρίως που αποζητά η τηλεόραση και έναν λόγο που να στέκει στο γυαλί. Σε μένα το είδαν αυτό και θεώρησαν ότι είμαι ένα πρόσωπο φρέσκο που θα μπορούσε να δώσει κάτι καινούριο σε έναν διαγωνισμό μαγειρικής για παιδιά. Το ότι είμαι και εκπαιδευτικός με έναν τρόπο έπαιξε και αυτό τον ρόλο του για τη συγκεκριμένη επιλογή. Αρχικά είχα πάρα πολλές επιφυλάξεις. Με τρόμαζε η ιδέα της υπερέκθεσης, η ίδια η έκθεση των παιδιών στην τηλεόραση, καθώς και η ανάγκη να αφήσω τις δουλειές μου και να τρέχω στην Αθήνα για τα γυρίσματα. Όμως, συζητώντας και με ανθρώπους που εκτιμώ, είπα να το αποτολμήσω.

Σχετική εικόνα
Υπάρχουν μάγειρες που ξεκίνησαν από την τηλεόραση και συνεχίζουν σε αυτήν. Επομένως η τηλεοπτική τους εικόνα τους είναι πολύ σημαντική. Για μένα, όμως, είναι αλλιώς.

Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία που αντιμετωπίσατε στο masterchefjunior;Oτιδήποτε είχε να κάνει τα παιδιά και την ψυχοσύνθεσή τους ήταν για μένα το δύσκολο κομμάτι. Ακόμα κι αν πηγαίνεις στην τηλεόραση για να κερδίσεις από την τηλεόραση, όταν αντιλαμβάνεσαι πόση μεγάλη ευθύνη έχεις απέναντι στα παιδιά, η προσωπική σου εικόνα και το προσωπικό όφελος πάνε στην άκρη. Εγώ αγάπησα πραγματικά τα παιδιά εκεί μέσα και προσπάθησα να τους δώσω ό,τι καλύτερο μπορούσα μπροστά και πίσω από τις κάμερες. Γι’ αυτό είμαι περήφανος και χαρούμενος και όχι επειδή απλά βρέθηκα στην τηλεόραση.

 

«Ακόμα κι αν πηγαίνεις στην τηλεόραση για να κερδίσεις από την τηλεόραση, όταν αντιλαμβάνεσαι πόση μεγάλη ευθύνη έχεις απέναντι στα παιδιά, η προσωπική σου εικόνα και το προσωπικό όφελος πάνε στην άκρη»

Είχατε κάποιον ενδοιασμό σε ότι αφορά το Project με δεδομένο πως δεν είναι ένα ριάλιτι μαγειρικής αλλά μια παραγωγή για παιδιά, τα οποία όμως καλούνται  να δημιουργήσουν ένα τηλεοπτικό προϊόν, που απευθύνεται κυρίως σε… μεγάλους!

Ναι πάρα πολλές. Αλλά ξέρετε; Το MCJ θα γινόταν με ή χωρίς τον Παπουτσάκη. Η παρουσία η δική μου, πιστέψτε με, ήταν πολύ προστατευτική για τα παιδιά. Γιατί εγώ δεν ασχολήθηκα και πολύ με το πώς βγαίνω στο γυαλί, ασχολήθηκα, όμως, πολύ με το πώς τα παιδιά μας περνάνε μέσα στα πλαίσια ενός τηλεοπτικού διαγωνισμού. Δεν νομίζω ότι θα το κανε ο καθένας τηλεοπτικός μάγειρας.  Άλλωστε για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, εγώ δεν περιμένω και δεν περίμενα την τηλεόραση για να ζήσω ή για να αναγνωριστεί η δουλειά μου. Υπάρχουν μάγειρες που ξεκίνησαν από την τηλεόραση και συνεχίζουν σε αυτήν. Επομένως η τηλεοπτική τους εικόνα τους είναι πολύ σημαντική. Για μένα, όμως, είναι αλλιώς. Η τηλεόραση ήταν μια εμπειρία με παιδιά που μαγειρεύουν. Αν δεν την ξαναζήσω,  είτε επειδή δεν μου το ζητήσουν, είτε επειδή δεν το επιθυμώ, δεν θα μου κάνει καμία διαφορά.  Σε κάθε περίπτωση όμως, όσες διαφωνίες και δυσκολίες κι αν είχα, δεν πέρασα άσχημα, είμαι χαρούμενος που συνεργάστηκα  με τους ανθρώπους της τηλεόρασης και θα το ξαναέκανα υπό προϋποθέσεις ευχάριστα.

Η εικόνα ίσως περιέχει: 4 άτομα, , τα οποία χαμογελούν, εσωτερικός χώρος
Με τους συνεργάτες του, που αλλού, στην… κουζίνα!

Είμαι βαθιά Κισσαμίτης όχι όμως και τοπικιστής!

«Όταν θα έρθω στην Κρήτη για να φτιάξω κάτι δικό μου, αυτό θέλω να είναι κάτι σπουδαίο. Και δεν εννοώ μεγάλο σε μέγεθος ή γκουρμέ απαραίτητα. Σπουδαίο ως γαστρονομική εμπειρία στα πλαίσια του τόπου. Όμως, και λυπάμαι που το λέω, δεν ξέρω αν τα Χανιά είναι έτοιμα για κάτι τέτοιο»

Επαγγελματικά τα Χανιά υπάρχουν στα πλάνα σας, σκέφτεστε κάτι για να το υλοποιήσετε εδώ;

Κάποια στιγμή, ναι. Έχω πολλές ιδέες που στριφογυρίζουν στο μυαλό μου. Όταν όμως θα έρθω στην Κρήτη για να φτιάξω κάτι δικό μου, αυτό θέλω να είναι κάτι σπουδαίο. Και δεν εννοώ μεγάλο σε μέγεθος ή γκουρμέ απαραίτητα. Σπουδαίο ως γαστρονομική εμπειρία στα πλαίσια του τόπου. Όμως, και λυπάμαι που το λέω, δεν ξέρω αν τα Χανιά είναι έτοιμα για κάτι τέτοιο. Τόσο ο ντόπιος, όσο και ο μέσος τουρίστας δεν αναζητά και πολύ αυτό που εγώ θα ήθελα να κάνω. Γι’ αυτό και έχω τις επιφυλάξεις μου για την ώρα.

Ποια είναι η πρώτη και η τελευταία σας σκέψη όταν ακούτε τη λέξη Χανιά;

Με το που ακούω τη λέξη εικονοποιείται στο μυαλό μου η θέα του ακρωτηριού της Γραμβούσας, όπως την κοιτάζει κανείς να θεριεύει από τη μέση του κόλπου της Κισσάμου. Είμαι βαθιά Κισσαμίτης εγώ. Όχι, βέβαια, τοπικιστής. Μακριά από μένα. Αλλά για τον τόπο μου αισθάνομαι βαθειά συγκίνηση και αγάπη. Περισσότερη και πολύ ποιοτικότερη από αυτήν των νεοκρητικών μαυροπουκαμισάδων με τις κούπες και τα πολυβόλα. Για μένα η Κρήτη είναι η γλύκα του αληθινού μερακλή. Του καλομίλητου και του φιλόξενου ανθρώπου των ζώων και της φύσης.

Η εικόνα ίσως περιέχει: 1 άτομο, χαμογελάει, φαγητό
Με την παραδοσιακή μουσταλευριά στο χέρι!

 

Αν η Κρήτη ήταν “πιάτο” ποιο θα ήταν αυτό και τι θα περιλάμβανε;

Το παξιμάδι θα τανε τα βουνά της, τα τσιγαριαστά αγριοχόρτα η χλωρίδα της, το αρνάκι το οφτό η πανίδα της, το ελαιόλαδο οι ποταμοί της και τα πορτοκάλια της τα ηλιοβασιλέματά της.  Η Κρήτη δεν είναι ένα πιάτο. Δεν χωρεί μέσα εκεί. Δεν χωρεί μέσα στο νου, στις καρδιές μας. Δε χωρεί πουθενά. Ξεχειλίζει από παντού. Και ποτίζει ασταμάτητα όποιον την καταλάβει αληθινά και την αγαπήσει.

Η Κρήτη δεν είναι ένα πιάτο. Δεν χωρεί μέσα εκεί. Δεν χωρεί μέσα στο νου, στις καρδιές μας. Δε χωρεί πουθενά. Ξεχειλίζει από παντού.